De juiste nagalmtijd
De te realiseren vermindering van de nagalmtijd in klaslokalen
geeft verwarrende discussies over absorptieklassen
en decimalen. OWA heeft het Fraunhofer-instituut opdracht
gegeven de invloed van verschillende geluiddempende
materialen te onderzoeken.
Resultaat: aan de eisen kan met zeer verschillende productkwaliteiten
worden voldaan.
Diverse studies over de gehele wereld hebben ondubbelzinnig
bewezen dat de doceer- en leeromstandigheden
positief beïnvloed worden door een akoestiek die aan het
gebruik van de ruimte is aangepast.
Ontwerpers kunnen met betrekking tot de klaslokaalakoestiek
kiezen uit een groot aantal productoplossingen. Daarbij
wordt er vaak op gewezen dat producten uit de absorptieklasse
A onontbeerlijk zouden zijn. In de norm wordt voor
het bereiken van de voorgeschreven nagalmtijden echter
niet over geluidsabsorptieklassen gesproken.
De verschillende adviesstrategieën hebben tot een duidelijk
merkbare onzekerheid geleid, met name bij ontwerpers.
Daarom heeft OWA een uitgebreid praktijkonderzoek laten
verschillende
oplossingsconcepten vastgesteld te worden met
betrekking tot: nagalmtijd T [s], duidelijkheidsgraad D50 [%]
en STI [spraakverstaanbaarheid].
Door meettechnisch onderzoek van akoestisch verschillend
ingerichte klaslokalen dient kennis met betrekking tot de
volgende vragen verzameld te worden:
1. Welke invloed hebben verschillend sterk absorberende
systeemplafonds op de onderzochte beoordelingscriteria
wanneer daarnaast geen verdere oppervlakken (bijv.
de wanden) absorberend zijn uitgevoerd?
2. Hoe veranderen de onderzochte ruimte-akoestische
criteria wanneer naast het systeemplafond een absorberend
vlak aan de achterwand van het klaslokaal
aangebracht wordt?
3. Zijn normconforme oplossingen alleen met geluidsabsorptieklasse
A mogelijk, of kan ook met behulp van
andere geluidsabsorptieklassen aan de norm worden
voldaan?
Tabel 1: Tien testvarianten voor plafonds en wanden
| Testvarianten |
Absorptiewaarde αw Plafond |
Wand |
Referentiemeting: lokaal
zonder akoestische maatregelen |
|
|
Plafond OWAcoustic® Schlicht
zonder / met OWAtecta wand |
0,15 |
0,60 |
Plafond OWAcoustic® Cosmos/N
zonder / met OWAtecta wand |
0,65 |
0,60 |
Plafond OWAcoustic® Sternbild
zonder / met OWAtecta wand |
0,70 |
0,60 |
Plafond OWAcoustic® Cosmos plus
zonder / met OWAtecta wand |
0,80 |
0,60 |
Plafond zachtmineraal
zonder / met OWAtecta wand |
0,90 |
0,60 |
Opm.: Plafond systeem S3, afhanghoogte 200mm.
Inspanningen en effect met elkaar in evenwicht
brengen
De praktijkonderzoeken werden in de basisschool aan
de Klostergarten in Sindelfingen uitgevoerd. De lokalen
vertoonden dezelfde ruimtegeometrie en aankleding en
werden met hetzelfde meubilair onderzocht. Er werden
verschillende configuraties van ruimte-akoestische
maatregelen getroffen, waarvoor de nagalmtijden en de
monaurale impulsreacties meettechnisch bepaald werden.
In de navolgende tekst zijn de uitgebreide metingen tot enkele
wezenlijke resultaten en testconfiguraties samengevat.
In de klaslokalen werden voornamelijk twee verschillende situaties gerealiseerd: enerzijds verschillende plafondconcepten
zonder extra absorberende achterwand en anderzijds dezelfde plafondconcepten met absorberende achterwand (OWAtecta
S60). Tabel 1 geeft een overzicht van de ruimte-akoestische oplossingsconcepten die zijn onderzocht.
Nagalmtijd resultaten van de verschillende plafondconcepten zonder absorberende Tecta wand
Klaslokaal met akoestisch plafond, zonder absorberende achterwand
Samengevat kan over de onderzoeksresultaten worden
gemeld, dat de ruimte-akoestische situatie door de integratie
en toepassing van een absorberend systeemplafond in
elk geval aanzienlijk verbeterd wordt. Daarbij dient echter
het motto “meer geluidsabsorptie levert een significante
verbetering van de nagalmtijd op” gerelativeerd te worden.
Het uitgebreide onderzoek van producten door het Fraunhofer-
instituut toont zeer duidelijk aan dat reeds met een
55% geluidsabsorberend verlaagd plafond (type
OWAcoustic Universal, geluidsabsorptieklasse D!) een voldoende
verbetering van de nagalmtijd kan worden bereikt.
Wordt een meer dan 55% absorberende plafondplaat
toegepast, zoals bijvoorbeeld:
- OWAcoustic Premium, dessin Cosmos/N - αw = 0,65
- OWAcoustic Premium, dessin Sternbild - αw = 0,70
- OWAcoustic Premium, dessin Cosmos plus - αw = 0,80
- Zachtmineraal - αw = 0,90,
dan wordt in vergelijking met de 55% absorberende
OWAcoustic Universal slechts een geringe verbetering van
de nagalmtijd bereikt.
Hoe komt dit? – Afbeelding 3 geeft voor een klaslokaal
met 205 m3 ruimtevolume de ontwikkeling van de nagalmtijd
T [s] weer, in afhankelijkheid van het gelijkwaardige
geluidsabsorptie-oppervlakte A [m2]. Het grijs gemarkeerde
gebied geeft aan met welke gelijkwaardige geluidsabsorptie-
oppervlakte A [m2] aan de norm kan worden voldaan.
Het verloop van de zwarte curve geeft aan, dat naarmate
de gelijkwaardige geluidsabsorptie-oppervlakte A groter is,
de te verwachten gemiddelde nagalmtijden korter zullen
zijn.
Doorslaggevend is echter het feit, dat van een akoestisch
onbehandelde ruimte
Uitgangssituatie 1 (groene stip)
- gemiddelde nagalmtijd Tm ≈ 1,5 s
- geluidsabsorptie-oppervlakte A ≈ 22 m2
door een aanvullende gelijkwaardige geluidsabsorptie-oppervlakte
van A = 8 m2
de gemiddelde nagalmtijd met ΔTm = 0,39 s kan worden
verminderd, terwijl in een akoestisch behandeld klaslokaal
(bijvoorbeeld door middel van Sternbild systeemplafond)
Uitgangssituatie 2 (blauwe stip)
- gemiddelde nagalmtijd Tm ≈ 0,65 s
- gelijkwaardige geluidsabsorptie-oppervlakte A ≈ 54 m2
met een aanvullende gelijkwaardige geluidsabsorptie-oppervlakte
van A = 8 m2 slechts een verdere verbetering van de
nagalmtijd van ΔTm = 0,08 s kan worden gerealiseerd.
Afb. 3: Naarmate de gelijkwaardige geluidsabsorptie-oppervlakte
A groter is, zijn de te verwachten gemiddelde
nagalmtijden korter.